Grzegorz Gerwazy Gorczycki I

Debiutancka płyta zespołu Wrocław Baroque Ensemble pod dyrekcją Andrzeja Kosendiaka i jednocześnie pierwsza część serii Music First. Muzyka I Rzeczpospolitej. Jest to cykl płyt z utworami polskich kompozytorów XVII i XVIII w. w wykonaniu Wrocław Baroque Ensemble oraz Wrocławskiej Orkiestry Barokowej pod dyrekcją Andrzeja Kosendiaka, wydawany przez Narodowe Forum Muzyki i CD Accord od 2012 roku. Jeszcze kilkanaście lat temu wiele utworów prezentowanych na tych albumach nie było znanych. Dzieła są wykonywane w takich opracowaniach, w jakich były lub mogły być grywane przed stuleciami. O wysokiej wartości serii świadczy elegancka i spójna szata graficzna oraz zawarte w bookletach dołączonych do płyt dwujęzyczne eseje, których autorami są badacze zajmujący się twórczością danego kompozytora. Wydawnictwa zawierają ponadto oryginalne teksty wokalne oraz ich przekład na język polski i angielski.

Cena: 49 zł
Liczba sztuk

Opis

Premiera płyty: 2012

Wydawca: Narodowe Forum Muzyki, CD Accord

Dyrygent: Andrzej Kosendiak

Wykonawcy: Wrocław Baroque Ensemble

Opis:

Wiele razy miałem okazję wykonywać utwory Gorczyckiego, utwierdzając się w przeświadczeniu o wyjątkowym kunszcie tego twórcy. Niniejsze nagranie stanowi niejako sumę tych doświadczeń. Stąd potrzeba zawarcia w nim utworów różnorodnych stylistycznie, gdyż owa różnorodność jest cechą charakterystyczną jego dorobku. Obok dzieł utrzymanych w stylu koncertującym znalazła się też Missa Rorate napisana w dawnym stylu polifonicznym.

Andrzej Kosendiak, fragment tekstu zamieszczonego w booklecie dołączonym do płyty

Grzegorz Gerwazy Gorczycki, uznawany za najwybitniejszego polskiego kompozytora doby późnego baroku, w obrazie tej epoki jest postacią wyróżniającą się na tle innych nie tylko ze względu na walory twórczości, lecz także stosunkowo dużą liczbę zachowanych dzieł i dobrze rozpoznaną biografię. Pochodził ze Śląska, urodził się ok. 1665 roku w Rozbarku koło Bytomia, zmarł 30 kwietnia 1734 roku w Krakowie. Uwagę zwraca poziom jego wykształcenia: w Pradze studiował nauki wyzwolone i filozofię, a w Wiedniu teologię i tam zapewne zdobył też wiedzę i umiejętności muzyczne. Do Krakowa przybył najpóźniej w 1690 roku, tu otrzymał święcenia kapłańskie i pozostawał do końca życia z dwuletnią przerwą na wyjazd do Chełmna, gdzie wykładał na tamtejszej Akademii i prowadził kapelę w kościele archiprezbiterialnym. Być może odbył też podróż do Rzymu. Piastował różne funkcje i godności kościelne; w pamięci duchowieństwa i wiernych zapisał się jako pełen poświęcenia kapłan i wzór cnót chrześcijańskich, co uwieczniono na tablicy pamiątkowej zachowanej do dziś w wawelskiej świątyni. Do historii wszedł jednak przede wszystkim jako znakomity muzyk i kompozytor, sprawujący funkcję katedralnego Magister capellae nieprzerwanie od roku 1698 aż do śmierci. W 1702 roku został też powołany do kolegium tzw. angelistów, uświetniających śpiewem figuralnym liturgię sprawowaną w katedrze przy konfesji św. Stanisława.     
Zachowana do naszych czasów twórczość Gorczyckiego obejmuje 50 kompozycji o autorstwie pewnym i 32 utwory mu przypisywane. Jest to niemal wyłącznie polifoniczna muzyka religijna do tekstów łacińskich, tworzona w różnych gatunkach i stylach na potrzeby bogatej liturgii wawelskiej katedry. W dorobku kompozytora znajdziemy utwory wokalne w sięgającym doby renesansu stylu a cappella (motety, hymny, msze), wokalno-instrumentalne w barokowym stylu koncertującym (koncerty wokalne) oraz grupę kompozycji wokalnych (głównie hymnów) z udziałem instrumentów tylko wspierających brzmieniowo partie śpiewaków. Gorczycki komponował przede wszystkim dla kierowanego przez siebie zespołu, ale niektóre z jego utworów wokalnych mogły być też przeznaczone dla wspomnianego kolegium angelistów lub dla związanej z kaplicą Zygmuntowską kapeli rorantystów. Należy dodać, że twórczość wawelskiego kapelmistrza ceniono nie tylko w środowisku krakowskim, jego utwory bowiem znalazły się też w repertuarze innych zespołów kościelnych (np. zamieszczone na płycie Completorium zachowało się w kopii w archiwum kościoła w Rakowie Opatowskim, a Laetatus sum – u sandomierskich benedyktynek, a znany był też w Wieluniu i na Spiszu).


Dzieła Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego są dziś postrzegane nie tylko jako cenne zabytki staropolskiej muzyki religijnej, ale przede wszystkim jako utwory o dużych walorach estetycznych. Stanowią repertuar koncertowy, pełnią zatem nieco inną funkcję niż w czasach swego twórcy. A muzycy, chętnie dziś sięgający po utwory wawelskiego kapelmistrza sprzed trzystu lat, poszukują takich środków interpretacji, które pozwolą uzyskać optymalne brzmienie i w pełni wydobyć artystyczne walory jego muzyki. Znakomitym efektem takich poszukiwań są wykonania utworów utrwalonych na tej płycie.

Elżbieta Zwolińska, fragment eseju zamieszczonego w booklecie dołączonym do płyty

Nagrody: nominacja do nagrody Fryderyk 2013, Wrocławska Nagroda Muzyczna 2013

Zobacz również

Wszystkie wydarzenia
Szczegóły wydarzenia
Repercussion fot. archiwum artysty

Fascinating Rhythm!

Koncerty Edukacyjne dla Młodzieży
NFM, Sala Główna
Szczegóły wydarzenia
Agnieszka Zahaczewska-Książek, Krzysztof Książek fot. archiwum artysty

Rapsodie espagnole

Książek Piano Duo
NFM, Sala Kameralna
Szczegóły wydarzenia
Kompozytor Rafał Augustyn w Sali Głównej NFM

Spotkajmy się w NFM. Rafał Augustyn

NFM, foyer -1
Szczegóły wydarzenia
José María Gallardo del Rey

Bolero

Karel Mark Chichon / José María Gallardo del Rey
NFM, Sala Główna
Szczegóły wydarzenia

Serwus Madonna

Piosenki z repertuaru Ewy Demarczyk
NFM, Sala Główna
Szczegóły wydarzenia
Francesco Bottigliero / fot. Maciej Galas

Nieskończone przemijanie

Francesco Bottigliero / Alessandro Deljavan
NFM, Sala Kameralna
Szczegóły wydarzenia

Próba otwarta Akademii Orkiestrowej NFM

Alexey Stadler
NFM, Sala Czerwona
Szczegóły wydarzenia
Wrocław Baroque Ensemble / fot. Łukasz Rajchert

Muzyka Wrocławia

Wrocław Baroque Ensemble
Ratusz, Sala Wielka
Szczegóły wydarzenia
West Side Sinfonietta / fot. Karol Sokołowski

Perły miłości

West Side Sinfonietta
NFM, Sala Główna
Szczegóły wydarzenia

Wszystkie oblicza muzyki. Spotkania dla abonamentowiczów

Spotkanie z Lutosławski Quartet
NFM, VIP Room (+1)