Opera Omnia 08 - kolędy

Premiera płyty: 2021

Wydawca: Narodowe Forum Muzyki, CD Accord

Dyrygent: Antoni Wit

Wykonawcy: Aleksandra Kurzak, Chór NFM, NFM Filharmonia Wrocławska

Opis:

Dwudziestka Lutosławskiego nie jest kolekcją „Top Twenty”; nie ma tu niektórych kolęd bardzo popularnych, jak Wśród nocnej ciszy, Mędrcy świata czy Pójdźmy wszyscy do stajenki, są natomiast rzeczy mało znane. […] Natomiast zestaw nasz dobrze reprezentuje główne odmiany gatunku. Są tu dwa podstawowe modele: kołysanka i pastorałka (czasem uważana za gatunek odrębny – tak jest zresztą u Mioduszewskiego). Granice między kolędą i pastorałką są płynne; sama obecność toposu pasterskiego, zapisanego w Ewangeliach, o przynależności nie przesądza. Da się jednak, moim zdaniem, znaleźć wyznacznik gatunkowy: byłaby to indywidualizacja pasterzy, łącznie z nadaniem im imion, znaczniejsza rola detali codziennego życia i element dialogu; pastorałka może być – jak w innych krajach – gatunkiem parateatralnym, a jej źródła bywają głębokie: spotykamy, także w Polsce, bezpośrednie nawiązania do arkadyjskiej antycznej scenerii, łącznie z greckimi imionami. […] Kołysanki są bardziej swojskie i niewątpliwie coś ze słowiańskiego liryzmu jest tu składnikiem podstawowym. Gdy śliczna Panna, Jezus malusieńki, Dziecino mała i oczywiście arcypopularne Lulajże, Jezuniu (sparafrazowane przez Chopina) mają wyraźny etniczny stempel tak w tekście, jak i w muzyce.

Niektóre melodie nie mieszczą się jednak w tej dychotomii. Taka jest już pierwsza, chorał Anioł pasterzom mówił; taka jest solenna i raczej uczoną ręką ukształtowana Gdy się Chrystus rodzi, a także arystokratyczna Bóg się rodzi – jedyna kolęda zrodzona pod piórem wybitnego poety, Franciszka Karpińskiego (1741–1825), czołowej postaci polskiego oświecenia i preromantyzmu. Jego kunsztowny wiersz, oparty na ciągu oksymoronów, został niemal narodowym hymnem i tradycją stało się śpiewanie go na zakończenie nabożeństwa w okresie świątecznym. Kompozytora nie zidentyfikowano – niektórzy widzą w tym przeróbkę, ale w każdym razie całość sugeruje warsztat profesjonalisty.

Rafał Augustyn, fragment tekstu zamieszczonego w booklecie dołączonym do płyty

Unikatowa seria wydawnicza NFM i CD Accord Witold Lutosławski. Opera omnia to projekt prezentujący wszystkie dzieła wybitnego polskiego kompozytora. Wydawnictwa z tej serii są ekskluzywne pod względem wykonawczym, realizatorskim i edytorskim.